Meczet Nuruosmaniye

Każdego dnia tysiące ludzi mija meczet Nuruosmaniye, nie wchodząc do środka. Jego dziedziniec leży tuż obok bramy Nuruosmaniye na bazarze, więc tłumy przepływają w stronę sklepów. Skręć zamiast tego w bramę dziedzińca, a trafisz do jednego z najbardziej nietypowych meczetów Stambułu: budowli, która wprowadziła europejski barok do architektury osmańskiej. Bilet nie jest potrzebny.

Najważniejsze informacje

Historia

W 1748 roku sułtan Mahmud I zlecił budowę meczetu. Zmarł, zanim prace dobiegły końca, a jego brat Osman III ukończył je w 1755 roku i nadał mu nazwę Nuruosmaniye, „światło Osmana”. Za architekta uważa się zazwyczaj Simeona Kalfę, który pracował wspólnie z osmańskimi budowniczymi dworskimi.

W połowie XVIII wieku osmańska elita przyjęła europejskie mody, a francuskie i włoskie ornamenty docierały do Stambułu za pośrednictwem rzemieślników, posłów i grafik. Żaden cesarski meczet przed Nuruosmaniye nie wykorzystał tych idei na taką skalę: rzeźbione liście akantu, wygięte gzymsy, zaokrąglone formy i ożywione połączenie detali klasycznych i osmańskich. Późniejsze barokowe meczety i fontanny w mieście poszły jego śladem.

Dawniej kompleks obejmował fontannę, jadłodajnię dla ubogich, medresę, bibliotekę i grobowiec matki fundatora, a niektóre z tych budynków przetrwały wokół meczetu. Starannych prac konserwatorskich dokonano w latach 2010.

Najciekawsze miejsca

• Dziedziniec. Dziedzińce meczetów osmańskich są zwykle kwadratowe. Tutaj zakrzywia się w podkowę, otoczoną kopułowymi arkadami. Żaden inny duży meczet w Stambule nie ma takiego układu.
• Kopuła. Jedna wielka kopuła, wsparta na ogromnych łukach, nakrywa salę modlitewną. Brak bocznych półkopuł sprawia, że wnętrze wydaje się bardzo przestronne.
• Światło. Rzędy okien w bębnie i ścianach zalewają salę modlitewną dziennym światłem, co odpowiada nazwie meczetu.
• Fontanna i grobowiec. Tuż za dziedzińcem znajdują się grobowiec Sehsuvar Sultan, matki Osmana III, oraz niewielka fontanna publiczna, oba stanowiące część kompleksu.
• Detale. Warto przyjrzeć się kapitelom kolumn, rzeźbionym balustradom galerii i mihrabowi, gdzie tradycyjna kaligrafia spotyka się z barokowymi krzywiznami.

Przede wszystkim miejsce kultu

Nuruosmaniye jest w aktywnym użyciu. Zwiedzanie wstrzymuje się na czas pięciu dziennych modlitw, których godziny zmieniają się wraz z położeniem słońca, a w piątki około południowej modlitwy. Zdejmij buty przy wejściu i mów cicho. Nigdy nie przechodź przed osobą, która się modli.

Kiedy warto przyjść

Najlepiej tuż przed lub tuż po zwiedzaniu bazaru. W środku przedpołudnia jest spokojnie. Późnym popołudniem, gdy bazar zaczyna się zamykać, kupcy wypełniają dziedziniec, idąc na modlitwę, więc przyjdź nieco wcześniej. Bazar jest zamknięty w niedziele; meczet nie.

Nasza czterogodzinna prywatna wycieczka zakupowa obejmuje Wielki Bazar i Bazar Przypraw z lokalnym przewodnikiem, który podpowie, jaka cena jest uczciwa. Kosztuje od 200 USD i przechodzi obok bramy Nuruosmaniye. Prywatna półdniowa wycieczka po Starym Mieście z szybkim wejściem do Hagia Sophia trwa cztery godziny i prowadzi od Sultanahmet do bazarów, również od 200 USD. Poproś o dodanie dziesięciominutowego postoju przy meczecie.

W pobliżu

Ulica Nuruosmaniye prowadzi od meczetu w stronę Cagaloglu, wzdłuż której ciągną się sklepy z antykami, biżuterią i dywanami, spokojniejsze i bardziej eleganckie niż uliczki bazaru. Dwie minuty stąd, na Cemberlitaş, stoi Kolumna Konstantyna, a na tym samym rogu znajduje się zabytkowa łaźnia Cemberlitaş Hamamı z lat 80. XVI wieku. Więcej informacji znajdziesz w naszym przewodniku po Wielkim Bazarze.

Wskazówki

• Wejdź bramą dziedzińca od strony bazaru, to najbardziej bezpośrednia droga.
• Zabierz ze sobą chustę, bo pożyczane szale nie zawsze są tu dostępne.
• Fotografowanie jest dozwolone bez lampy błyskowej; nie kieruj aparatu na modlących się ludzi.
• Budynki biblioteczne i mały grobowiec wokół dziedzińca mogą być zamknięte.

Najczęściej zadawane pytania